Hergebruik van industrieel erfgoed: ‘Want je wilt niet elke keer bij nul beginnen’

‘Die tent kan weg’, zegt hij. ‘De stok steekt dwars door het doek heen.‘

‘Nee hoor’, zeg ik. ‘Dat is zonde, van het doek kan ik mooi tassen maken.’

Voor industrieel erfgoed geldt hetzelfde.

Wat is dat eigenlijk, industrieel erfgoed?

Denk aan: fabrieksgebouwen, watertorens, spoorweggebouwen, sluizen, molens of oude postkantoren.

Waarom zou je die oude gebouwen willen bewaren?

Als je industrieel erfgoed afbreekt, dan neem je de ziel van een plaats weg. Of, zoals Herman Finkers op 7 februari 2020 in het Volkskrant Magazine zei: ‘Omdat je anders elke keer op nul begint! Als je elke keer dat de mens iets moois opbouwt dat afbreekt bij de volgende generatie, hou je weinig over.’

Oude gebouwen geven een plaats karakter. Dat gaat verloren wanneer ze verdwijnen, zoals de geschiedenis van Rotterdam laat zien. Na het bombardement in de Tweede Wereldoorlog duurde het decennia voordat het weer iets eigens had.

Hetzelfde gevoel bekruipt mij in Vinexwijken, zoals Leidsche Rijn in Utrecht of Ypenburg in Den Haag. Zulke wijken voelen niet echt. Het is net alsof je op een filmset bent.

Bah, wat moeten we met die oude troep. Nieuwbouw is nog goedkoper ook

Klopt, nieuwbouw is ook nog onderhoudsarmer, energiezuiniger, duurzamer én je kunt het helemaal op maat maken.

Maar toch, die sfeer van oude gebouwen, hè? Daar kan niks tegen op. Neem nu het Ketelhuis in Eindhoven, dat ooit drie grote stoomketels herbergde, voor de verwarming van de gebouwen op landgoed Beek. Nu is het een party- en evenementencentrum, maar alle unieke kenmerken zijn nog intact:

Ketelhuis Eindhoven
Ketelhuis Eindhoven

Of de Graansilo Korthals Altes aan de Silodam in Amsterdam. Je ziet het gebouw als je met de trein Amsterdam Centraal nadert. De silo was een opslagplaats voor 17.000 ton graan. Nu kun je er wonen en werken.

Graansilo Korthals Altes Amsterdam

Moeten we dan alles maar bewaren?

Nee, natuurlijk niet. Het gaat om een goede mix. Nieuwe gebouwen hebben net zo goed waarde: ze laten de tijdsgeest van nu zien, en vormen zo het erfgoed van de toekomst.

Niet elk gebouw is het behouden waard. Zo’n blokkendoos-distributiecentrum van Zalando gaan we over 100 jaar echt niet bewaren als erfgoed.

Blokkendoos op industrieterrein

Ja, maar, stilstand is toch achteruitgang?

Nee, we voegen nieuwe functies toe. We hergebruiken die gebouwen echt. Ik geef je drie voorbeelden:

Foto: Boekhandel Waanders In de Broeren

Boekhandel Waanders In de Broeren in Zwolle is gevestigd in de 15-eeuwse Broerenkerk. Het is de Kalverstraat onder de boekwinkels, want wat is het er druk. De boeken staan onder de gewelven. Een kerk is eigenlijk geen industrieel erfgoed, maar dit is wel een mooi voorbeeld van hergebruik.

Foto: Arjen Veldt. Ontwerpteam: Braaksma & Roos Architectenbureau, Civic Public Architecture, Inside-Outside.

Of de LocHal in Tilburg. De locomotiefwerkplaats is omgebouwd tot een bibliotheek, expositieruimte, vergaderplek en nog veel meer. Het ontving verschillende prijzen, en kreeg een nominatie voor beste bibliotheek ter wereld.

Postkantoor Neude Utrecht
Postkantoor Neude Utrecht

En dan is er het Oude Postkantoor aan het Neude in Utrecht. Architect J. Crouwel jr. ontwierp het in de stijl van de Amsterdamse School. Op 13 maart opent hier de bibliotheek. Daarna volgen boekhandel Broese, een koffiezaak, restaurants en andere winkels. In de kelder komt een grote fietsenstalling en een Albert Heijn.

Kortom

Je neemt een oud gebouw, je voegt (een nieuwe functie) toe en voilà: je hebt een sfeervolle locatie, waar mensen weer jaren van kunnen genieten. Win-win dus.

Wat vind jij?

Ken jij toffe voorbeelden van industrieel erfgoed dat een nieuwe functie kreeg? Tip ons in de comments.

10 gedachten over “Hergebruik van industrieel erfgoed: ‘Want je wilt niet elke keer bij nul beginnen’

  1. Mooi verhaal! Ik was vorig jaar eens in die boekenwinkel in Zwolle, heerlijk was dat. En die bibliotheek in Tilburg ziet er gaaf uit! Als ik daar eens in de buurt ben, ga ik fijn even langs. Dankjewel voor de leuke tips!

  2. Of we er nog een paar kennen? De Van Nelle fabriek in Rotterdam. Ik ben ook blij dat de twee voormalige Citroëngebouwen op het Stadionplein zijn blijven staan en een nieuw leven kregen. (100 x beter dan het classicistische gedrocht dat ze er tegenover bouwden. Ik krijg er nog steeds buikpijn van, hoe vaak ik er ook langs kom.) Mooi verhaal. Mooie voorbeelden.

  3. Wat fijn om hier over te lezen. Ik woon in Eindhoven en daar stikt het van de industriële gebouwen met een oude ziel in een nieuwe jas. Neem bijvoorbeeld heel Strijp-S (de oude Philipsgebouwen) en het oude NRE-terrein dat ook een herbestemming kreeg. Daar word ik blij van!

  4. ‘oude ziel in een nieuwe jas’, dat is precies wat het is. Ik ben benieuwd naar deze gebouwen in Eindhoven. Ik ga hier zeker eens kijken.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *