Hé museum, waarom zo serieus?

Ken je dat?

Die ene vriend die het altijd beter weet.
Die fijne collega die je wel even zal vertellen hoe het moet.
Een juf die je betuttelend toespreekt.
Een klasgenoot die je ongevraagd voorzegt.

Iemand anders vertelt je wel even wat jij moet vinden. Dát is de ergernis die musea bij jongeren oproept.

Waarom zie je in het Stedelijk Museum Amsterdam zo weinig jongeren?

‘Ik heb het gevoel dat ik me hier volwassen voor moet doen. Alsof ik alles mooi moet vinden, omdat het in een museum hangt.’ Mijn dochter van 19 voelt zich niet op haar gemak in het Stedelijk Museum.

Waar komt dat gevoel vandaan? Het begint al bij de ontvangst. Oudere mensen in museumuniform verkopen de kaartjes. Ze zijn vriendelijk, maar formeel. De grote witte zalen helpen niet. Die geven een steriele indruk.

We bekijken de expositie van typografisch vormgever Wim Crouwel: droog en kaal. Zelfs een tentoonstelling van kleurrijke Japanse affiches neemt het serieuze gevoel niet weg. Het toppunt is de zaal waar twee pedaalemmers en twee lavalampen het kunstwerk vormen.

Humor is hier ver te zoeken.

Waarom is het MOCO museum wél populair bij jongeren?

Het MOCO museum zit in een krakend pand. Een jongen in een roze sweater verkoopt de kaartjes. Voor 50 cent kun je jas of tas afgeven: hij hangt ze achter een gordijntje.

Mijn dochter is enthousiast over de streetart en de pop art in MOCO Museum. Banksy is haar favoriet. En de rode pompoen met stippen van Yayoi Kusama. ‘Het is een beetje over de top, maar daarom is het juist leuk’.

Ook in het Stedelijk Museum zou deze kunst niet uit de toon vallen. Toch is de sfeer hier totaal anders. Het publiek is jong. Ze hebben baarden en knotjes. Ze dragen rugzakken. Hier en daar ruik je een zweempje hash. ‘Ik heb het gevoel alsof ik hier zelf mag kiezen of ik de kunstwerken leuk vind. In het Stedelijk voelt het alsof ze me iets opdringen’.

Hoe maak je musea interessant voor jongeren?

Simpel: door kunst niet al te serieus te nemen. Haal de kunst uit de traditionele musea met de grote witte zalen en kijk wat er gebeurt.

Maar kunst is toch een serieuze zaak?

Nou, kunstenaars zijn vaak de eersten die de grenzen opzoeken. Neem Banksy. Die vernietigde nog tijdens de veiling zijn net voor 1,1 miljoen euro verkochte Meisje met de rode ballon. Dat deed hij door een in de lijst gebouwde papierversnipperaar.

Of David Datuna die de banaan opat die door Maurizio Cattelan aan de muur van een museum was geplakt met ducktape.

Je kunt je dus afvragen wie wie hier nou niet serieus neemt.

Een paar voorbeelden

Een voorbeeld van een expositie die ook jongeren leuk vinden is die van rapper Sticks in Museum de Fundatie in Zwolle. Vier maanden lang maakte hij nieuwe hiphop muziek die alleen daar te horen was. Dus als je het wilde beluisteren moest je er wel heen. Sticks protesteerde tegen de vluchtige Spotify-mentaliteit.

Jongeren maken graag selfies. Dat weten veel musea ook. Ze richten er fotowanden of soms zelfs een hele kamers voor in. Museum Voorlinden in Wassenaar gaat nog een stapje verder.

De Infinity Mirror Room van Yayoi Kusama. Een ruimte met spiegels, lampjes en water. Als je hierin staat heb je het idee dat je in een oneindige ruimte staat.

Foto: Antoine van Kaam

De Swimming Pool van Leandro Erlich werkt vervreemdend. Het lijkt echt of mensen onder water lopen.

Foto: Antoine van Kaam

Miniliftjes van Maurizio Cattelans. Kinderen horen de ping van liftjes als eerste, pas daarna merken ouderen ze op.

Kortom

Jongeren zijn zeker te interesseren voor kunst. Sluit aan bij hun belevingswereld. En creëer een plek waar zij zich thuisvoelen. Dat kan binnen of buiten het museum zijn. Dit is een zoektocht, waarbij geldt: grenzen zijn er niet, mogelijkheden des te meer.

En nu?

Zet het op de agenda van de volgende stafvergadering: wat kunnen wij doen om ons museum leuker te maken voor jongeren?

4 gedachten over “Hé museum, waarom zo serieus?

  1. Ik ben een tijdje terug met mijn dochter naar Moco geweest. Op haar verzoek. Je beschrijft de sfeer daar meesterlijk. Ik kan me niet voorstellen dat ze me mee had gevraagd naar het Stedelijk. Ik vond Banksy cool trouwens.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *